کتاب ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه در این دنیای عجیب به زبان ترکی استانبولی

کتاب ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه در این دنیای عجیب

کتاب ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه در این دنیای عجیب (on dakika otuz sekiz saniye) اثری است از الیف شافاک ، نویسنده‌ی برجسته‌ی ترک‌تبار. این رمان در سال 2019 منتشر شد و در همان سال به فهرست نهایی جایزه‌ی بوکر (Booker Prize) نیز راه یافت. این اثر داستانی عمیق و انسانی درباره‌ی مرگ، حافظه، دوستی، و حاشیه‌نشینی در جامعه است که با زبانی شاعرانه و نگاهی انتقادی به ساختارهای فرهنگی و سیاسی ترکیه، مخاطب را با خود همراه می‌کند.

داستان حول شخصیت زنی به نام لیلا (Tequila Leila) می‌گردد که در آغاز رمان مرده است — جسد او در سطل زباله‌ای در حاشیه‌ی استانبول رها شده — اما ذهنش هنوز فعال است. بر اساس یک ایده‌ی علمی‌تخیلی/واقع‌گرایانه، نویسنده فرض می‌کند که مغز انسان تا ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه پس از مرگ همچنان به کار ادامه می‌دهد، و در این مدت، لیلا خاطرات مهم زندگی‌اش را به یاد می‌آورد: از دوران کودکی در خانواده‌ای سنتی و مذهبی، تا ورود به دنیای تن‌فروشی، تجربه‌ی رنج‌ها، عشق‌ها، و دوستی‌هایی که او را تعریف می‌کنند.

ساختار رمان به دو بخش اصلی تقسیم می‌شود. در بخش اول، ذهن لیلا در حال مرگ، همچون فیلمی از خاطرات گذشته عبور می‌کند. در این میان، خواننده با پنج دوست نزدیک او — که هر یک خود طردشدگانی از جامعه هستند — آشنا می‌شود. در بخش دوم، داستان از دید این دوستان ادامه پیدا می‌کند که تلاش می‌کنند پس از مرگ لیلا به او احترام بگذارند و مانع دفن بی‌نام و نشان او در گورستان «گمشده‌ها» شوند.

کتاب ۱۰ دقیقه و ۳۸ ثانیه در این دنیای عجیب رمانی است درباره‌ی صداهای خاموش‌شده، هویت، جنسیت، و مقاومت در برابر فراموشی. الیف شافاک با نگاهی انسانی و همدلانه، از حاشیه‌نشین‌ها قهرمان می‌سازد و در عین حال نگاهی انتقادی به خشونت، ریاکاری، و بی‌عدالتی اجتماعی در ترکیه‌ی معاصر دارد. این اثر یکی از مهم‌ترین رمان‌های او و از نمونه‌های برجسته‌ی ادبیات معاصر ترکیه به زبان انگلیسی به شمار می‌رود.